
پس از پایان اشغال امریکا و فتح، افغانستان سیاست خارجیای را اختیار کرده است که بنیاد آن در پرتو شریعت بر استقلال، تعامل متوازن، عدم مداخله، احترام متقابل و روابط اقتصادمحور استوار است. محورهای اساسی سیاست خارجی امارت اسلامی در پرتو رهنمودهای دین مقدس اسلام عبارت از استقلال، تعامل متوازن، اولویتدادن به همکاریهای اقتصادی و حفظ مصالح علیا میباشد.
پس از جنگهای طولانی و تحولات سیاسی، افغانستان از طریق سیاست خارجی فعال خود، منافع ملی و ثبات سیاسیاش را تقویت کرده، زمینۀ پیشرفت اقتصادی را فراهم ساخته و تعامل متوازن با جامعۀ بینالمللی را فعال نگه داشته است. همچنین تلاش میشود که افغانستان از رقابتهای منطقهیی و بینالمللی فاصله گیرد و روابط خود را با کشورهای مختلف بر پایۀ احترام متقابل و منافع مشترک گسترش بیشتر دهد.
تعامل با همسایگان، قدرتهای منطقهیی و طرفهای بینالمللی تنها به روابط سیاسی محدود نمیشود، بلکه به تجارت، سرمایهگذاری، ترانزیت، انرژی و پروژههای مشترک اقتصادی نیز اهمیت ویژه داده میشود. این دیدگاه اقتصادمحور میتواند موقعیت جغرافیایی افغانستان را به یک فرصت اقتصادی تبدیل کند، به جای منازعات و رقابتها، محور تفاهم، همکاریها و منافع مشترک را مطرح سازد، نقش کشور را در اتصال منطقهیی تقویت کند و کشور عزیز را از ثبات دایمی برخوردار گرداند.
سیاست اقتصادمحور یکی از ویژگیهای مهم سیاست خارجی امارت اسلامی است. از طریق دیپلوماسی اقتصادی تلاش میشود که روابط خارجی تنها جنبۀ سیاسی نداشته باشد، بلکه فرصتهای عملی برای رشد و پیشرفت اقتصادی کشور ایجاد کند. افغانستان که پس از چند دهه جنگ وارد مرحلۀ بازسازی و تقویت اقتصادی شده است، برای پیشرفت پایدار به همکاریهای گسترده نیاز دارد. از این رو، گسترش تجارت، جلب سرمایهگذاری، رشد صنعت، مدیریت تأثیرات تغییرات اقلیمی، فعالسازی دهلیزهای ترانزیتی و مشارکت در پروژههای اقتصادی منطقهیی از اولویتهای مهم سیاست خارجی به شمار میروند.
همچنان جلب سرمایهگذاریهای خارجی، حمایت از سکتور خصوصی، بهبود محیط تجاری و مدیریت منابع طبیعی از عوامل مهم رشد اقتصادی اند. به هر اندازه که اعتماد شرکای اقتصادی بینالمللی افزایش یابد، به همان اندازه امکانات افزایش تولید، اشتغالزایی، صادرات و عواید داخلی نیز گسترش خواهد یافت. مشارکت فعال در پروژههای اقتصادی منطقهیی نیز فرصتهای تازهای برای رشد پایدار و ثبات اقتصادی افغانستان میگشاید.
روابط با کشورهای همسایه از بخشهای مهم سیاست خارجی افغانستان است، زیرا تأثیر مستقیم در بخشهای امنیت مرزی، تجارت، ترانزیت، مهاجرین و همکاریهای اقتصادی دارد. کشورهای همسایه به دلیل نزدیکی جغرافیایی، روابط اقتصادی و همکاریهای منطقهیی، شرکای مهم افغانستان محسوب میشوند. امارت اسلامی تلاش میکند روابط خود را با همسایگان بر محور تفاهم و منافع مشترک استوار سازد تا محیطی مناسب برای ثبات و پیشرفت اقتصادی منطقه ایجاد شود.
در سطح منطقهیی، امارت اسلامی تلاش ویژه میکند تا روابط خود را با کشورهایی گسترش دهد که زمینۀ همکاریهای مشترک در بخشهای تجارت، سرمایهگذاری، انرژی و ترانزیت را فراهم میسازند. افغانستان میخواهد موقعیت جغرافیایی خود را به فرصتی برای گسترش همکاریهای منطقهیی و روابط اقتصادی تبدیل کند.
افغانستان اکنون زیر سایۀ نظامی اسلامی و مستقل وارد مرحلۀ استقلال، ثبات و بازسازی شده است. امروز افغانستان در مسیر وحدت، تقویت نهادهای امنیتی، رشد اقتصادی و تنظیم دوبارۀ روابط خارجی، مطابق با ارزشهای اسلامی و افغانی، رهنمودهای اسلامی و احکام شرعی، پیشرفت قابل توجهی داشته و دیگر کشوری نیست که از زاویۀ منازعات و عقبماندگی تعریف شود.